Daglelies - Hemerocallis Galmug

De hemerocallis galmug, Contarinia quinquenotata Synopsis Diplosis quinquenotata,  is een van de grootste bedreigingen voor de daglelie van de laatste jaren. Op deze pagina wordt geprobeerd zo veel mogelijk informatie over levenswijze en bestrijding van deze plaag te geven.

DE LEVENSCYCLUS

Na een jaar overwinterd te hebben in de grond, komen de hemerocallisgalmuggen aan het einde van het voorjaar tevoorschijn. De vrouwtjes leggen vervolgens eitjes op de zich ontwikkelende daglelieknoppen. Als de eitjes uitkomen boren de larven zich een weg naar binnen. De knoppen raken door de aanwezigheid van larven ongewoon opgezwollen. Is een normale daglelieknop langwerpig van vorm, een besmette knop is veel korter en bolvormig en lijkt meer op een tulpenbol. Als de larven in de knop eenmaal volgroeid zijn laten ze zich op de grond vallen en kruipen ze in de grond. In de grond verpoppen ze en daar blijven ze tot het volgende voorjaar, waarna de hele cyclus weer opnieuw begint. Het aantal larven in een knop varieert tussen de 5 en 50 individuen. De larven zijn twee tot drie millimeter groot en zijn wit van kleur. De ene knop is meer misvormd dan de andere, dat heeft te maken met de hoeveelheid larven in de knop. Bovendien zijn de knoppen meestal bleker, doorgaans wit met een licht paarse verkleuring. Met enige ervaring is snel te zien welke knoppen besmet zijn. Hiernaast is de vorm van een besmette knop te zien.

MILIEUVRIENDELIJKE BESTRIJDINGSMETHODEN

1.   De meest milieuvriendelijke methode om de hemerocallisgalmug te bestrijden is natuurlijk het met de hand verwijderen van aangetaste knoppen. Hoewel het voor een liefhebber altijd vervelend is knoppen te moeten verwijderen is het toch onontkoombaar. Wanneer de knoppen blijven zitten zullen een groot aantal larven zich ontwikkelen en zal de schade het jaar daarop alleen maar groter zijn. Wanneer de knoppen zijn verwijderd moeten de larven geen kans krijgen zich alsnog te ontwikkelen. Hoewel sommige kwekers adviseren de knoppen in de groene container te gooien ben ik daar zelf geen voorstander van. Ergens kunnen de larven zich dan mogelijk toch nog vermenigvuldigen. Betere manieren zijn:

-     Stop de aangetaste knoppen in een afgesloten plastic zak en verbrand ze

-     Stop de knoppen twee dagen in de vriezer bij – 20 graden Celsius

-     Zelf maak ik een sopje van water en afwasmiddel en ik maak de knoppen open en dompel ze onder. De larven laten zich vallen, komen op de bodem van het sopje en na enkele minuten wriemelen gaan ze dood. Ik prefereer de oorzaak van mijn ellende persoonlijk te zien sterven.

2.   Een tweede milieuvriendelijke methode is het gebruik van Pireco. Volgens de website pakt dit middel de oorzaak van het probleem aan. Het middel beschermt de planten tegen ziekten en insectenplagen via de wortels en het blad. De planten bouwen hun eigen weerstand op. Een aantal leden der hemerocallisvereniging hebben afgelopen jaar het middel gebruikt maar het is mij niet bekend wat de resultaten zijn.

3.   Het is natuurlijk ook mogelijk te proberen de poppen van de galmug uit de grond te verwijderen. Daarvoor dient dan na de bloei de toplaag van de grond geheel verwijderd en afgevoerd te worden. Deze methode is natuurlijk alleen preventief als dat bij de gehele tuin gebeurt, vanwege andere planten dan de hemerocallis in de tuin is dit niet bij iedereen mogelijk.

4.   Francois Verhaert gebruikt een extract van walnootbladeren tegen de galmug. Het extract zorgt er voor dat de vrouwelijke galmuggen geen eitjes afzetten op de zich ontwikkelende knoppen. Het recept is simpel: neem een emmer met 30 liter water, voeg 20 liter walnootbladeren toe en laat het geheel 24 uur trekken. Besproei daarna de planten regelmatig met de resulterende vloeistof

5.   Om te voorkomen dat in aangekochte planten de poppen zitten is het verstandig nieuwe planten zonder grond aan te kopen of zelf de wortels grondig uit te spoelen.

CHEMISCHE BESTRIJDINGSMETHODEN

Een aantal liefhebbers heeft in het verleden succes gehad met het middel Decis van Bayer. Dit is echter niet meer in de handel net zoals Provado Garden dat volgens een aantal mensen invloed leek te hebben op de levenscyclus van de hemerocallisgalmug.                                               Zelf heb ik in 2010 het middel Calypso Spray van Bayer gebruikt. De beste tijd om de behandeling te starten is op het moment dat de bloemstelen zichtbaar worden, bij vroege bloeiers vaak al in april. Zelf houdt ik dat al enkele jaren bij en onder de knop Knoppen kunt u van een groot aantal daglelies vinden wanneer over het algemeen de eerste bloemstelen ontstaan. Vervolgens moet de behandeling elke twee weken herhaald worden. De behandeling is een preventieve maatregel en het product is niet schadelijk voor de hemerocallis. Het middel kan het beste toegepast worden ’s morgens vroeg of laat in de avond. Hoe goed het werkt kan ik niet echt goed beoordelen, ik heb in 2010 weinig aangetaste knoppen gehad, maar het is de vraag of het van de behandeling komt. Wordt vervolgd.

ONDERZOEK

Vanaf 2009 vindt er een onderzoek plaats naar de bestrijdingsmethoden van de hemerocallisgalmug. Het wordt gefinancierd door de AHS en uitgevoerd door de Britse hemerocallisvereniging en eind 2011 zal het onderzoek afgerond zijn. De resultaten daarvan vindt u op de volgende link:

www.rhs.org.uk/Science/Plant-pests/Projects/A-pesticide-control-for-the-hemerocallis-gall-midg